Không biết tự bao giờ có cái khái niệm “
cho cần chứ không cho cá” rồi mọi người khen
hay. Đối với thể loại
làm biếng, thử lấy
cần câu cho mấy người
ăn xin (mà còn lành lặn) thử coi. Nó sẽ đòi “cho mồi”, đưa mồi thì kêu “móc vô lưỡi giùm”, rồi “câu giùm luôn đi”. Cuối cùng cũng quay lại cái máng lợn nằm đó “lạy ông đi qua lạy bà đi lại”.
Cái mình cho phải là “
tinh thần câu cá”. Khi có tinh thần, tự động nó sẽ bật dậy, chạy chặt tre về làm cần, tự động mài sắt thành lưỡi, tự động hăm hở đi hết chỗ này chỗ kia để tìm
cá.
Tony có quen anh Quảng, dân Vĩnh Long.
Tốt nghiệp ĐH Tổng hợp Hóa vào thập niên 80, anh làm xà bông, mì tôm,
nước rửa chén, nước tương…và
lao động cật lực để bây giờ anh
làm chủ 1
nhà máy bao bì nhựa. Anh có 4 thằng
con trai, đầu tiên đẻ 2 đứa, ráng kiếm cô
con gái, ra tiếp thằng nữa. Anh
sợ “tam nam bất phú” nên đẻ thêm 1 thằng nữa thành “tứ quý”. Anh cho 4 thằng
học ở 4 nền
giáo dục khác nhau, cứ
tốt nghiệp 12 xong là đi. Thằng học ở Sin, thằng ở Mỹ, thằng ở Canada, thằng ở Anh. Nhưng thằng nào cũng 1-2 năm thì về nước, học không nổi.
Tony xuống chơi, thấy 4 thằng từ trên lầu đi xuống, đứa nào đứa nấy cao hơn mét tám, trắng hồng, nặng cả tạ, mặt to như cái mâm. Anh Quảng nói kêu
tập thể thao thì tụi nó nói không có phương tiện, thế là tao phải mua máy
chạy bộ, tạ các loại…về nhưng tụi nó có tập đâu. Kêu đi bơi thì tụi nó nói nhà phải có hồ bơi riêng, bơi chỗ công cộng không sạch, tao bán cái nhà mặt
tiền dưới quận 6, ra Thủ
Đức xây nhà có hồ bơi, tụi nó
hào hứng bơi đúng có 1 ngày. Tony nhìn thấy trên bàn dọn sẵn 4 tô
cơm, 4 cái giò heo to đùng. Anh kể hai thằng sau thì đang học mấy
đại học liên doanh gì đó, còn 2 thằng đầu thì vô nhà máy của anh phụ việc hành chính văn thư, nhưng liên tục kêu
đói bụng, nửa chừng bỏ về nhà để ăn. Anh
cười hi hí, nói thôi kệ. Nhà có
điều kiện mà, lúc nào cũng có nồi giò heo hầm trên bếp.
Anh Mark
Facebook, anh Bill
Microsoft, anh Quảng như trên bài đây…tất cả đều là những người với 2 bàn tay trắng xây dựng
cơ đồ. Nhưng thế hệ sau thì
có thể khác, nếu
cha mẹ cho tiền mà không cho tinh thần, thì nó lại bán nhà máy để mua giò heo và thuốc trị bệnh Gout.
Với thể loại cứ kêu “
tiền đâu”, “điều kiện không có” thì khỏi
trả lời mắc công. Và đã có hàng vạn
bạn trẻ, thấy người ta
khởi nghiệp cũng về
khóc lóc ép
bố mẹ đưa tiền để mở
công ty và
ba bữa là ném hết xuống sông. Dù ít dù nhiều, đứa nào tự biết tạo vốn ban đầu, thì đứa đó mới làm chủ
được.