Câu chuyện thứ nhất
Cách đây vài năm, ở xã Bản Khoang bị lũ cuốn trôi vài
nhà. Sau vài tiếng thì hội Chữ Thập Đỏ huyện Sa Pa đến
hỗ trợ tiền và
đồ ăn. Nhà nào bị lũ cuốn trôi thì
được hỗ trợ
cho mỗi nhân khẩu 10 triệu và 2 thùng mỳ tôm. Còn nhà nào không
mất nhà thì chỉ được mỳ tôm.
Sau khi biết tin, người dân trong xã đã quây cán bộ lại hỏi: “Tại sao nhà tao không được tiền?”.
Cán bộ
giải thích tại tiền chỉ cho nhà nào bị lũ cuốn trôi thôi, nhà nước giúp họ tiền để họ sửa lại nhà.
Nhưng những người còn lại không chịu đã
chửi bới rất thậm tệ. Và cuối cùng họ nói: “
Sang năm tao cũng làm nhà gần suối để khi nào lũ cuốn trôi còn được tiền; tiền cho thì phải cho tất cả mọi người trong xã chứ”.
Câu chuyện trên hoàn toàn có thật. Trong mắt người dân không có khái niệm tiền
từ thiện chỉ giúp hộ
khó khăn gặp hoạn nạn. Họ luôn cho rằng nếu đã phân phát tiền hoặc quà thì
công bằng giàu nghèo đều phải cho hết.
Câu chuyện thứ hai
Mình có lần
làm việc với một
bạn cán bộ của ban ODA (hỗ trợ
phát triển) huyện. Ban kết hợp với ngân hàng chính
sách cho những hộ nghèo nhất trong huyện
vay tiền về mua bò, lợn,
gà về chăn nuôi.
Một tháng sau cán bộ xuống kiểm tra hỏi bò đâu?
“Tao chưa mua”.
“Thế tiền anh làm gì rồi?”
“Thế sau này làm sao anh trả
nợ?”
“Ô không sao đâu, Kinh nhiều thằng ở xuôi lên cho tiền lắm, chúng nó thừa nhiều tiền thì cho tao mà.
Đói thì nhà nước cho gạo mà. Không trả nợ được của nhà nước không
sợ đâu. Chỉ sợ nợ của
anh em thôi”.
Câu chuyện thứ ba
Các cô dặn: “Mai các em mặc đồng phục đi học nhé. Cô cũng mua
bánh kẹo cho các em rồi”.
Một
phụ huynh học sinh quát cô giáo: “Cô giáo ơi đ** được đâu, nếu mặc
đẹp đi học thì nhiều thằng đến cho tiền nó nghĩ nhà tao có đủ
ăn nó không cho tiền và quà thì sao!”.
Cô giáo năn nỉ: “Mặc một ngày thôi, không phòng kiểm tra
tưởng cô giáo giữ đồng phục không phát mà bán thì sao?”.
“Thì kệ thôi, tao phải lấy tiền của người Kinh chứ. Không tiền thì
ngày mai tao không có tiền uống rượu đâu”.
Câu chuyện thứ tư
Anh kể: “Dự án đưa ra rồi, quỹ cũng giải ngân rồi, nhưng người dân họ có làm đâu, toàn bọn anh xuống làm từ cuốc đất trồng cây đến chăm bón. Họ chỉ tham gia lúc thu hoạch, bán và cho tiền vào túi thôi”.
Mình không dám hỏi nhiều vì mình biết
nguyên nhân, chẳng vậy mà cứ đang quốc đất mà nghe tin có đoàn từ thiện về là họ bỏ dở việc để về
xếp hàng xin tiền. Chỉ lúc thu hoạch bán đồ được tiền ngay thì họ mới ở lại.